Wat is de formule voor het gewichtsverschil tussen tweelingen?

Aanbeveling 1.4.20 van NICE NG137 omschrijft het als het geschatte gewicht van de grootste baby min dat van de kleinste, gedeeld door dat van de grootste, keer 100. Bij 2000 g en 1600 g is het verschil dus 20%, want 400 g is een vijfde van 2000 g. Deel je door de kleinste baby of door het gemiddelde, dan krijg je een ander en onjuist getal.

Is 20% gewichtsverschil tussen tweelingen ernstig?

Het is het punt waarop NICE aanraadt om minstens één keer per week te controleren, met Doppleronderzoek van de bloedstroom in de navelstrengslagader bij elke baby. Dat betekent dat je beter in de gaten wordt gehouden, niet dat er een diagnose is. Heel wat tweelingen zitten boven de 20% en zijn helemaal gezond.

Wat gebeurt er bij 25%?

NICE raadt verwijzing naar een gespecialiseerd centrum voor foetale geneeskunde aan als het verschil 25% of meer is en een van de baby's ook onder de 10e percentiel voor de zwangerschapsduur zit, omdat die combinatie een belangrijke aanwijzing is voor selectieve foetale groeivertraging. De verwijzing is bedoeld voor onderzoek door specialisten.

Hoeveel verschil tussen tweelingen is normaal?

Enig verschil is gewoon en te verwachten, vooral bij een dichoriale tweeling met elk een eigen placenta, waar de baby's simpelweg verschillend groeien. De meeste tweelingen zitten ruim onder de 20%. Een verschil op zich, zonder lage percentiel of afwijkend Doppleronderzoek, wordt in de gaten gehouden en niet behandeld.

Hoe nauwkeurig is een geschat gewicht op de echo?

Minder nauwkeurig dan mensen denken. Echoschattingen hebben vaak een foutmarge van zo'n 10% naar boven of beneden, dus een verschil vlak bij een grens kan in werkelijkheid aan beide kanten liggen. Dat is een van de redenen waarom je zorgteam naar het verloop over meerdere echo's kijkt en niet op één getal reageert.

Werkt dit ook met geboortegewichten?

Ja, het rekenwerk is hetzelfde, en voor het verschil in geboortegewicht geldt dezelfde formule. Het is dan een gemeten getal en geen schatting, dus je hoeft geen rekening te houden met de foutmarge van de echo.

NICE geeft een aparte berekening voor een trichoriale drieling: de grootste tegen de kleinste, en de grootste tegen de middelste, elk als eigen percentage. Je kunt deze tool twee keer gebruiken om beide getallen te krijgen.

Gewichtsverschil tweeling berekenen (NICE 20% en 25%)

Gewichtsverschil tussen tweelingen berekenen

Gewicht baby A

Gewicht baby B

Eenheid

Berekend in je browser. Niets van wat je invult wordt verstuurd. Dit is algemene informatie, geen medisch advies.

Wat het getal is

Het gewichtsverschil, of de discordantie, is het verschil tussen je twee baby's uitgedrukt als deel van de grootste. Dat het zo wordt berekend en niet als gewoon verschil in grammen, komt doordat 400 g tussen twee baby's iets heel anders betekent bij 1,6 kg dan bij 3,4 kg.

NICE beschrijft de formule letterlijk in richtlijn NG137: neem het grootste geschatte gewicht, trek het kleinste ervan af, deel door het grootste en vermenigvuldig met 100. Twee baby's van 2000 g en 1600 g hebben een verschil van 20%. Dezelfde 400 g bij 3000 g en 2600 g is 13%.

Waarom juist 20 en 25

Die getallen zijn niet willekeurig. NG137 gebruikt 20% als het punt om minstens wekelijks te controleren, met Doppleronderzoek van de navelstrengslagader bij elke baby. Bij 25%, in combinatie met een baby onder de 10e percentiel, volgt verwijzing naar een gespecialiseerd centrum voor foetale geneeskunde, omdat die combinatie wijst op selectieve foetale groeivertraging.

Beide zijn grenzen voor hoe goed je in de gaten wordt gehouden, geen voorspellingen. Een tweeling boven de 20% met een normaal Doppleronderzoek en twee baby's op gezonde percentielen is iets heel anders dan een tweeling met hetzelfde percentage waarvan één baby te klein is voor de zwangerschapsduur. Precies daarom heeft de tweede grens twee voorwaarden in plaats van één.

Wat vaak over het hoofd wordt gezien

Een geschat gewicht op basis van een echo is een schatting. De foutmarge is vaak zo'n 10% naar boven of beneden, en die geldt voor elke baby los. Een verschil dat een procent of twee boven of onder een grens ligt, valt dus binnen de ruis.

Daarom kijkt je zorgteam naar het verloop. Drie echo's waarop het verschil oploopt van 12% naar 18% naar 24% zeggen meer dan één meting van 21%. Houd je het zelf bij, noteer dan de hele reeks en niet alleen het laatste getal.

Als je dit leest omdat je je zorgen maakt

Een verschil in grootte tussen tweelingen komt vaak voor, wordt meestal in de gaten gehouden in plaats van behandeld, en de overgrote meerderheid van tweelingen met een gewichtsverschil wordt gezond geboren. Wat deze tool kan, is je vertellen wat het getal is en wat de richtlijn erover zegt, zodat je het gesprek met je verloskundige of gynaecoloog begint met hetzelfde getal waar zij naar kijken. Wat de tool niet kan, is je vertellen wat het voor jouw zwangerschap betekent. Bespreek het met hen.

Is het getal sinds je vorige echo gestegen, of zit je op 25% of meer, neem dan contact op met je verloskundige of gynaecoloog in plaats van te wachten op de volgende routineafspraak.

Kort antwoord

Het gewichtsverschil tussen tweelingen, ook wel discordantie genoemd, is het verschil tussen de twee baby's als percentage van de grootste. De Britse richtlijn NICE NG137 omschrijft het als (grootste min kleinste, gedeeld door grootste, keer 100) en noemt twee grenzen. Vanaf 20% adviseert de richtlijn minstens wekelijkse controle, met Doppleronderzoek van de navelstrengslagader. Vanaf 25%, als een van de baby's ook onder de 10e percentiel zit, adviseert de richtlijn verwijzing naar een gespecialiseerd centrum voor foetale geneeskunde. Deze tool berekent het percentage en laat zien aan welke kant van die grenzen je zit. Het is geen diagnose en het vervangt je echoverslag niet.

Zo gebruik je het

Vul beide gewichten in. Gebruik de geschatte gewichten uit dezelfde echo, of beide geboortegewichten. Gebruik voor allebei dezelfde eenheid; de tool rekent niet tussen eenheden om.
Lees het percentage af. Je ziet het gewichtsverschil in procenten en of het onder 20% ligt, op 20% of meer, of op 25% of meer.
Bespreek het getal met je zorgverleners. De grenzen bepalen hoe vaak je gecontroleerd wordt, niet hoe het afloopt. Je verloskundige of gynaecoloog bekijkt het samen met de percentielen, het Doppleronderzoek en de chorioniciteit.

Veelgestelde vragen

Wat is de formule voor het gewichtsverschil tussen tweelingen?: Aanbeveling 1.4.20 van NICE NG137 omschrijft het als het geschatte gewicht van de grootste baby min dat van de kleinste, gedeeld door dat van de grootste, keer 100. Bij 2000 g en 1600 g is het verschil dus 20%, want 400 g is een vijfde van 2000 g. Deel je door de kleinste baby of door het gemiddelde, dan krijg je een ander en onjuist getal.
Is 20% gewichtsverschil tussen tweelingen ernstig?: Het is het punt waarop NICE aanraadt om minstens één keer per week te controleren, met Doppleronderzoek van de bloedstroom in de navelstrengslagader bij elke baby. Dat betekent dat je beter in de gaten wordt gehouden, niet dat er een diagnose is. Heel wat tweelingen zitten boven de 20% en zijn helemaal gezond.
Wat gebeurt er bij 25%?: NICE raadt verwijzing naar een gespecialiseerd centrum voor foetale geneeskunde aan als het verschil 25% of meer is en een van de baby's ook onder de 10e percentiel voor de zwangerschapsduur zit, omdat die combinatie een belangrijke aanwijzing is voor selectieve foetale groeivertraging. De verwijzing is bedoeld voor onderzoek door specialisten.
Hoeveel verschil tussen tweelingen is normaal?: Enig verschil is gewoon en te verwachten, vooral bij een dichoriale tweeling met elk een eigen placenta, waar de baby's simpelweg verschillend groeien. De meeste tweelingen zitten ruim onder de 20%. Een verschil op zich, zonder lage percentiel of afwijkend Doppleronderzoek, wordt in de gaten gehouden en niet behandeld.
Hoe nauwkeurig is een geschat gewicht op de echo?: Minder nauwkeurig dan mensen denken. Echoschattingen hebben vaak een foutmarge van zo'n 10% naar boven of beneden, dus een verschil vlak bij een grens kan in werkelijkheid aan beide kanten liggen. Dat is een van de redenen waarom je zorgteam naar het verloop over meerdere echo's kijkt en niet op één getal reageert.
Werkt dit ook met geboortegewichten?: Ja, het rekenwerk is hetzelfde, en voor het verschil in geboortegewicht geldt dezelfde formule. Het is dan een gemeten getal en geen schatting, dus je hoeft geen rekening te houden met de foutmarge van de echo.
En bij een drieling?: NICE geeft een aparte berekening voor een trichoriale drieling: de grootste tegen de kleinste, en de grootste tegen de middelste, elk als eigen percentage. Je kunt deze tool twee keer gebruiken om beide getallen te krijgen.